De Stadspoorten van Wijk bij Duurstede

 

Rond het centrum van Wijk bij Duurstede hebben in het verleden zes stadspoorten gestaan: de Veldpoort, de Leuterpoort, de Rijnpoort, de Vrouwenpoort, de Waterpoort en de Hoenderpoort. (Zie het kaartje voor de exacte locaties.)

Vereenvoudigde kaart van Wijk bij Duurstede getekend door Jacob van Deventer in circa 1650.

De Waterpoort (10) stond aan de Dijkstraat over de doorgang van de Walmuur, hier stond vroeger een poort met toren overheen. Op de Leuterpoort (8) is in 1659 de runmolen gebouwd. De Hoenderpoort (15) stond op de plek van de huidige kasteelpoort aan het eind van de Muntstraat en de Vrouwenpoort (11) aan het eind van de Dijkstraat waar je de dijk opgaat richting het Wijkse veer. Van deze Vrouwenpoort zijn geen resten meer te zien. De opgegraven resten die nu nog in de Walmuur te zien zijn ter hoogte van de ingang naar de Nieuwstraat, zijn de oude fundamenten van de Varickxtoren. Dat was een oude kraantoren waarmee goederen door middel van een houten kraan, vanuit de haven op de toren naar de Dijkstraat werden gehesen, om daar op karren te worden geladen. De Rijnpoort (4) stond aan het eind van het Rijnstraatje bij het Walplantsoen. Dit was een kleine poort alleen bestemd voor voetvolk. Ook hiervan zijn geen resten meer aanwezig. De Veldpoort (1) zien we bij de entree (de Veldpoortbrug) naar het centrum van de stad. (Informatie: Marco Pastoors)

Leuterpoort onder de molen

Veldpoort

Hieronder een tekening van de Veldpoort zoals hij er in 1728 moet hebben uitgezien en ook een van de Vrouwenpoort en de Waterpoort in 1730. Die Vrouwenpoort stond aan de Lekdijk Oost, de voet ervan is nog zichtbaar, en de Waterpoort stond aan de Dijkstraat. De Veldpoort is door bouwvalligheid in 1871 afgebroken.

Links een tekening van de Veldpoort en onder de Vrouwenpoort en de Waterpoort

Hoenderpoort of ook wel genoemd Kasteelsepoort

Links de Rijnpoort, één van de zes oude stadspoorten die Wijk bij Duurstede had. Gesloopt rond 1870. De Rijnpoort was alleen geschikt voor voetgangers (voetvolk) en niet voor karren enz. Gelegen aan het eind van het Rijnstraatje. Links van de poort ligt tegenwoordig het parkeerterrein op het Walplantsoen en op de plek waar op de tekening rechts van de poort het witte huisje staat staat tegenwoordig het huis van Kees Gladbeek. Tekening van rond 1780. Het pand dat te zien is achter de poort op de tekening, het pand met de trapgevels, stond op de plek waar nu het tegelhuis van van de Boogaard gevestigd is. (Illustratie afkomstig van Gert Schaap, tekst Martijn Pastoors)

De Waterpoort, de poort die heeft gestaan in de doorsteek in de Walmuur, zoals hij er ooit moet hebben uitgezien. Tekening ingebracht door Tineke Marchal.